Azalekoa | 2026ko Ekainaren 11a
Artea sufrimenduaren erdian
A.E.
Amaia Hennebutte eta Fabrice Jacob Kiribil konpainiako kideak dira. Maiatzean hiru aste pasa dituzte Ukrainan, gerla giro latzean sorkuntza, irudimena, alaitasuna eta irri izpiak eskaintzera. Betirako markatu dituen abentura hori kondatu daukute.
Argia, dena ilun denean
Herri batean gertakari biziki larri bat gertatzen denean, gerla edota lurrikara adibidez, Kiribil konpainiak bere “giza larrialdi kulturala” ardatzaren bidez, bizitzekoa segurtatzeaz gain, hunkia den lurraldera artea eta kultura ekarri behar direla sinesten du, osasun mentala tratatzeko. Sorkuntza, mugimendua edota irudimena lantzean, indibidualki hobeki sentitzea ahalbidetu dezake, eta kolektiboki, berriro elgarrekin bizitzea. Ideia horri jarraikiz, 2018an Libanora joan ziren.
Konpainiak “Art & Joy” (artea eta loria) kontzeptua sortu zuen, jokoak nunahi egitea ahalbidetuz, denei zuzendua. Horretarako, kideek maleta ttipi bat sortu dute, Senpereko Arretxea kolegioko ikasleek apaindu dutena, zenbait objekturekin barnean. Haatik, maletan aurki daitekeen material inportanteena QR kodeak dira, horien bidez, orotara 60 joko desberdin aurki daitezkeelako, bideo bidez aurkeztuak, motzak eta hitzik gabe. Xedea belaunaldi guziak jostaraztea da, elgarrekin, tarte batez errealitate latzetik moztea eta emozioekin berriz konektatzea ahalbidetuz.
Horrez gain, Amaia Hennebutte eta Fabrice Jacobek ikusgarri bat sortu dute,edonun eman daitekeena, hizkuntzarik gabekoa eta alaia.
Ukrainako urratsa
Eric Sinke erizain erretretadunaren bidea gurutzatu ondoan, Ukrainarako bidea hartu zuten bi euskaldunek.
Bertan, sortu ikusgarria eman dute, baita joko tailerrak ere. Helburua tarte batez haurtzarora berriz itzultzea da, jostatzea eta irri egitea, osasun mentala argiki hobetzen denean.
Orotara, 20 maleta eskaini dizkiete bertako hainbat profesionalei, izan irakasle, psikologo, pediatra, psikiatra, elbarritu zentroetako langile, unibertsitateko irakasle eta ikasle…
Tchernivtsi eta Kamaniets Podilsky herrietan egon dira besteak beste, ospitale psikiatriko, ospitale pediatriko, elbarrituendako zentro, eskola edota gurutze gorrian.
Kiribil konpainiako kideen proiektuak harrera biziki ona ukan du, ukrainarrak esker onekoak agertu dira. Errana izan zaie herritarren baitan eragin eta inpaktu handia ukan duela, eta luzaz oroituko dutela.
Haur edota helduekin aritzeaz gain, Amaia Hennebutte eta Fabrice Jacob ukrainar soldaduen aitzinean ere arizan dira. Azaltzen zaukuten soldaduak beren emozioetatik moztuak izan direla, eta beren proiektuaren bitartez konexioa berriz egitea ahalbidetua izan zaiela.
Gerlak uzten dituen aztarnak
Gertatu da eskola batean ikuskizuna ematen ari ziren bitartean gelditu behar izatea, alarmak jo baitzuen. Amaia Hennebuttek kondatzen zuen behin haurrek 7 orenez sotoetan egon behar ukan zutela. Maleruski, gerla haur horien egunerokoaren parte da. Hala ere, gazte horiek errotik barneratua dute bizitzako momentu bakotxa %100ean bizi behar dela, nahiz etorkizunean ez diren gehiago proiektatzen eta ez duten ametsik.
Minutu bateko isiltasuna egiten da egunero. Amaia Hennebutte eta Fabrice Jacobek momentu berezi bat oroitu dute, emozio handiz: eskola batean, irakasleak haurrei “hil direnentzat eta gaur hilko direnentzat” erran zienean.
Psikologo batek erran die emazteak leher eginak direla, gizonak gerlan diren bitartean berek baitute dena kudeatzen. Hala ere, jakin behar da emazteen %20ak gerlara joatea erabaki duela, gizonak 25 urtetik goiti joatea behartuak direnean.
Ukrainarrek ez dute sinesten gerla fite bukatuko denik, alderantziz, hasiera baizik ez dela pentsatzen dute.
Gerla bukatuko denean, euskaldunek azaltzen zaukuten lan handia izanen zela, herritarren %90ak laguntza psikologikoa ukan beharko baitu.
Hori guzia ikusi eta biziturik, Kiribil konpainiako bi kideak markaturik atera dira, eta zioten erlatibizatzen ikasi behar zela, dugun xantzaz kontziente izan, eta momentu bakotxa %100ean bizi.
“Kiribil_konpania” Facebook kontuan bidaiaren argazki eta bideoak aurki daitezke.







